Тиннитус дегеніміз не?
Тиннитус — сыртқы дыбыс болмаған кезде адамның сыңғыр, гуіл, ысқырық немесе басқа дыбысты сезінуі. Ол бір немесе екі құлақта байқалуы мүмкін, тұрақты да, үзік-үзік те болады. Тиннитустың өзі жеке диагноз емес: ол құлақтың, есту жүйесінің немесе жалпы денсаулық жағдайының әртүрлі өзгерістерімен қатар жүруі мүмкін.
Қай кезде тексеруді кейінге қалдырмаған дұрыс?
Шу алғаш рет кенет пайда болып, сонымен бірге есту күрт төмендесе, айқын бас айналу, неврологиялық белгі немесе жүрек соғуымен бір ырғақтағы пульсациялық шу болса, медициналық бағалауды созбаған дұрыс. Бір жақты және тұрақты тиннитус та жоспарлы тексеруді қажет етеді.
Сурдолог не тексереді?
Қабылдау шағым мен анамнезді нақтылаудан басталады. Қажет болғанда отоскопия, тональды аудиометрия, тимпанометрия және акустикалық рефлекстер жүргізіледі. Бұл тесттер тиннитустың нақты себебін әрқашан бірден көрсетпейді, бірақ есту жүйесінің қай бөлігін әрі қарай бағалау керектігін анықтауға көмектеседі.
Үйде не бақылауға болады?
Шудың қай кезде күшейетінін, бір немесе екі құлақта екенін, есту өзгерісін, бас айналуды, қысым сезімін және қабылдап жүрген дәрілерді жазып келген пайдалы. Қатты дыбыстан кейін құлақты қосымша шу жүктемесінен қорғау керек, бірақ өздігінен дәрі тағайындамаған дұрыс.
Негізгі ой
Тиннитус кезінде ең пайдалы сұрақ — «шу бар ма?» емес, «есту өзгерді ме және қосымша қауіпті белгі бар ма?». Есту бағасы мен ЛОР-тексеру осы сұрақтарға нақтырақ жауап беруге мүмкіндік береді.
Тиннитусты бағалауда қандай мәлімет маңызды?
Құлақтағы шуды бір сөзбен сипаттау жеткіліксіз болуы мүмкін. Дәрігер үшін оның бір құлақта ма, екі құлақта ма, тұрақты ма әлде мезгіл-мезгіл пайда бола ма, дыбыстың пульспен бір ырғақта сезіле ме және есту қабілеті өзгерді ме деген мәліметтер маңызды. Шу сыңғыр, гуіл, ысқырық, ызың немесе басқа дыбыс түрінде сезілуі мүмкін. Мұндай сипаттамалар диагноз қоймайды, бірақ әрі қарайғы тексерудің бағытын анықтауға көмектеседі.
Бір құлақтағы немесе пульсациялық шу неліктен бөлек бағаланады?
Бір жақты тұрақты тиннитус пен жүрек соғуымен бір ырғақта сезілетін пульсациялық шу туралы дәрігерге міндетті түрде айту керек. Мұндай ерекшеліктер қосымша ЛОР немесе медициналық бағалауды қажет етуі мүмкін. Мақсат — қорқыту емес, симптомның түрін дұрыс ажыратып, қажет тексеруді өткізіп алмау.
Егер шу кенет пайда болған естудің айқын төмендеуімен, қатты бас айналумен немесе жаңа неврологиялық белгілермен қатар жүрсе, медициналық бағалауды кейінге қалдырмаған дұрыс. Сайттағы ақпарат шұғыл көмекті алмастырмайды.
Сурдолог қабылдауында қандай зерттеулер қажет болуы мүмкін?
Бағалау шағымның тарихынан және құлақты тексеруден басталады. Жағдайға қарай тональды аудиометрия есту шектерін, сөйлеуді қабылдау тесттері функционалдық естуді, ал тимпанометрия мен акустикалық рефлекстер ортаңғы құлақ пен импеданс көрсеткіштерін бағалауға көмектеседі. Кейбір пациенттерге басқа зерттеулер немесе басқа маманның консультациясы қажет болуы мүмкін.
Тесттердің мақсаты «тиннитусты аппаратпен өлшеу» емес. Олар есту жүйесінің жағдайын, қатар жүретін есту өзгерісін және әрі қарай қай бағытта тексеру орынды екенін түсінуге көмектеседі.
Аудиограмма қалыпты болса, тиннитус «ойдан шығарылған» болып санала ма?
Жоқ. Кәдімгі тональды аудиограмма белгілі жиіліктердегі ең әлсіз естілетін дыбыстарды бағалайды, бірақ адамның барлық күнделікті есту тәжірибесін сипаттамайды. Тиннитус бар адамның стандартты аудиограммадағы шектері қалыпты диапазонда болуы мүмкін. Сондықтан шағымды, дыбыс әсерін, сөйлеуді түсіну қиындығын және басқа белгілерді аудиограммамен бірге қарау қажет.
Қабылдауға дейін өзіңіз не жазып келе аласыз?
Шудың қашан басталғанын, бір немесе екі құлақта екенін, тұрақты не үзік-үзік екенін, пульспен байланысты-болмағанын, қатты дыбыстан кейін өзгеретінін, естудің төмендеуін, құлақтың бітелуін немесе бас айналуды белгілеңіз. Қолданатын дәрілердің тізімін де алып келген дұрыс. Дәріні өз бетіңізше тоқтатпаңыз — ықтимал байланысын емдеуші дәрігермен талқылаңыз.
