Қысқаша жауап
Иә, мұндай жағдай болады.
Қарапайым аудиограмма (Аудиограмма — әртүрлі жиіліктегі ең бәсең дыбыстарға есту шегін көрсететін график.) тыныш жерде ең бәсең жеке дыбыстарды ести алатыныңызды тексереді. Ал кафе, көлік, кеңсе немесе бірнеше адам сөйлейтін жерде миға бір дауысты фондық шудан бөліп, сөздерді тез тану керек.
Сондықтан «тыныш жерде жақсы естимін, бірақ шулы жерде қайта-қайта сұраймын» деген шағым аудиограмма қалыпты болса да шынайы болуы мүмкін.
Неге тыныштық пен шу екі түрлі жағдай
Аудиометрия кезінде қысқа таза дыбыстар тыныш ортада беріледі. Бұл есту шегін дәл өлшеуге көмектеседі.
Ал күнделікті өмірде бір уақытта:
- бірнеше адам сөйлейді;
- музыка ойнайды;
- көлік немесе кондиционер шуылдайды;
- бөлмеде дыбыс жаңғырады.
Мұнда дыбысты есту жеткіліксіз — сөзді түсіну керек.
Қарапайым аудиограмма нені жақсы көрсетеді
Ол әр құлақтың әртүрлі жиіліктегі бәсең дыбыстарды қаншалықты еститінін көрсетеді.
Бұл өте маңызды тексеру. Бірақ ол шулы мейрамханадағы немесе топпен сөйлесудегі жағдайды қайталамайды.
Сондықтан «аудиограмма қалыпты» және «шулы жерде сөйлеуді түсіну қиын» деген екі жағдай бір-біріне қайшы емес.
Қандай тексерулер қосымша көмектесе алады
Сөйлеуді түсіну тесттері
Адам сөздерді немесе сөйлемдерді қайталайды. Бұл дыбысты естуден бөлек, сөйлеуді қаншалықты анық түсінетінін бағалайды.
Сөйлеуді шу фонында тексеру
Бұл кезде сөйлеуге әдейі фондық шу қосылады. Мұндай тест күнделікті өмірдегі қиындыққа жақынырақ.
ASHA материалында сөйлеуді шу жағдайында тексеру нәтижелері тыныштықтағы нәтижелерден өзгеше болуы мүмкін екені көрсетіледі.
Қажет болса басқа тексерулер
Дәрігер екі құлақтың айырмасын, ортаңғы құлақтың жағдайын және басқа шағымдарды да ескеріп, тексеру көлемін кеңейте алады.
Бұл «жасырын есту төмендеуі («Жасырын есту төмендеуі» — зерттеулерде қолданылатын атау; бір шағым мен қалыпты аудиограмма мұндай диагнозды өздігінен растамайды.)» деген диагноз ба
Өзіңізге интернет арқылы мұндай диагноз қоюға болмайды.
«Жасырын есту төмендеуі» деген атау зерттеулер мен танымдық материалдарда кездеседі, бірақ шулы жерде сөйлеуді түсіну қиындығының себептері әртүрлі болуы мүмкін. Бір шағым мен қалыпты аудиограмма нақты бір механизмді дәлелдемейді.
Дұрысы: қарапайым тональды аудиограмма күнделікті тыңдаудың барлық қырын өлшемейді.
Сөйлеуді түсінуге тағы не әсер етеді
Қиындық тек құлаққа байланысты болмауы мүмкін. Маңызды факторлар:
- шаршау;
- назар;
- сөйлеу жылдамдығы;
- акцент немесе тіл;
- бөлме акустикасы;
- сөйлеушіге дейінгі қашықтық;
- бірнеше адамның бір уақытта сөйлеуі;
- жасқа байланысты дыбысты өңдеу өзгерістері.
Бұл шағым «ойдан шығарылған» дегенді білдірмейді. Мақсат — нақты қай факторлар сізге әсер етіп тұрғанын түсіну.
Қашан естуді кеңірек тексерген дұрыс
Егер сіз жиі:
- кафе немесе топта қайта сұрасаңыз;
- дауысты естіп, сөзді түсінбесеңіз;
- көлікте әңгімелесуді қиын көрсеңіз;
- ұзақ әңгімеден шаршасаңыз;
- адамның бетіне қарамай сөйлеуді түсіну қиындаса;
- шулы ортадан қашқақтай бастасаңыз,
толық есту бағалауы пайдалы болуы мүмкін.
Егер бұл мәселе кенеттен басталса немесе бір құлақта айқын болса, медициналық бағалауды кейінге қалдырмаған дұрыс.
Күнделікті өмірде не көмектеседі
Себеп анықталғанша:
- сөйлеушіге жақынырақ отырыңыз;
- тыныш орынды таңдаңыз;
- фондық музыканы азайтыңыз;
- адамның бетін көріңіз;
- «қаттырақ» емес, «сәл баяуырақ» сөйлеуді сұраңыз.
Бұл ем емес, бірақ сөйлесуді жеңілдететін тәсілдер.
Жиі қойылатын сұрақтар
Аудиограмма қалыпты болса, шағымым маңызды емес пе?
Маңызды. Қарапайым аудиограмма естудің барлық күнделікті міндетін тексермейді.
Бірден есту аппаратын алу керек пе?
Жоқ. Алдымен қиындықтың сипатын және толық тексеру нәтижесін түсіну керек.
Онлайн-тест жеткілікті ме?
Көбіне жоқ. Ол дыбысты естуге бағдар береді, бірақ клиникалық сөйлеу тестін алмастырмайды.
Неге бір адаммен сөйлесу оңай, ал топта қиын?
Топта ми бір дауысты басқа дауыстардан және шудан бөліп алуы керек. Бұл күрделірек міндет.
Алматыда естуді тексеру
Екатерина Владимировна Кравченко ересектердің естуін кешенді тексереді. Егер негізгі шағымыңыз — шулы жерде сөйлеуді түсіну қиындығы болса, оны қабылдауда бірден айтқан дұрыс.
Қатысты беттер:
- Ересектердің есту қабілетін кешенді тексеру;
- Тональды аудиометрия;
- Аудиограмманы қалай оқуға болады.
Дереккөздер және клиникалық ұсынымдар
Материал ақпараттық мақсатта берілген және дәрігердің медициналық бағалауын алмастырмайды.
